YAK. MÖ 427–347 · ATİNA
Platon
Felsefeyi bitmiş hükümler halinde değil, konuşan insanların arasında gelişen bir araştırma olarak yazdı.
NEDEN ÖNEMLİ?
Bir yazar, bir okul kurucusu ve dramatik düşüncenin ustası.
Platon, Sokrates’in öğrencisi ve Aristoteles’in öğretmeniydi. Felsefe tarihindeki etkisi yalnızca savunduğu düşüncelerden değil, soru sormayı sahneleyen diyalog biçiminden gelir.
Metinlerinde konuşan “Sokrates” ile tarihsel Sokrates’i her zaman özdeş sayamayız. Diyaloglar, farklı seslerin sınandığı edebî ve felsefi yapılardır; bu nedenle Platon’u okumak, kimin ne söylediğine olduğu kadar konuşmanın nasıl ilerlediğine de dikkat etmektir.
YAŞAM ÇİZGİSİ
Atina’dan Akademia’ya
- yak. MÖ 427
Atina'da doğum
Peloponez Savaşı'nın sürdüğü, siyasal bakımdan çalkantılı bir Atina'da dünyaya geldi.
- MÖ 407 dolayları
Sokrates'le karşılaşma
Genç Platon'un düşünsel yönünü belirleyen ilişki başladı; diyaloglarının çoğunda Sokrates başlıca konuşmacı oldu.
- MÖ 399
Sokrates'in yargılanması
Öğretmeninin idamı, felsefe ile siyaset arasındaki gerilimi Platon'un yaşam boyu sürecek sorularından birine dönüştürdü.
- MÖ 380'ler
Akademia'nın kuruluşu
Atina dışında kurduğu okul, matematik, felsefe, siyaset ve doğa araştırmalarının uzun ömürlü merkezi oldu.
- MÖ 367–361
Sicilya yolculukları
Syrakus'ta felsefi eğitimi siyasal yaşama taşıma girişimleri sonuçsuz kaldı; ayrıntılar antik kaynaklarda tartışmalıdır.
- yak. MÖ 347
Atina'da ölüm
Ardında kesin bir öğreti kitabından çok, okuru düşünmeye zorlayan geniş bir diyalog külliyatı bıraktı.
ESERLERİ OKUMA HARİTASI
Diyaloglar nasıl gruplanabilir?
Bu üçlü ayrım kullanışlı bir okuma aracıdır; Platon’un eserlerinin kesin kronolojisi değildir.
SOKRATİK BAŞLANGIÇLAR
Bir erdemi gerçekten tanımlayabilir miyiz?
Euthyphro · Apology · Crito · Laches · Charmides · ProtagorasKısa sorgulamalar, ahlaki kavramlar ve çoğu zaman kesin bir cevaba ulaşmayan aporia. Tarihlendirme kesin değildir.
YAPICI DÖNEM
Ruh, bilgi ve adil şehir nasıl anlaşılmalı?
Meno · Phaedo · Symposium · Republic · PhaedrusBilgi, öğrenme, Formlar, ruh, sevgi ve siyasal düzen üzerine daha kapsamlı görüşler öne çıkar.
ELEŞTİREL VE GEÇ DİYALOGLAR
Kurulan düşünce kendi sınavından geçebilir mi?
Parmenides · Theaetetus · Sophist · Statesman · Timaeus · Philebus · LawsYöntem, varlık, bilgi, haz, kozmoloji ve yasa yeniden ele alınır. Kesin yazım sırası akademik tartışma konusudur.
ENGLISH WITH PLATO
Nereden başlamalı?
Apology, Sokrates’in felsefi yaşamını savunmasıyla güçlü bir giriş sunar. Alcibiades kendini bilme sorusunu, Gorgias ikna ile adaleti, Phaedo ise ruh ve ölüm karşısındaki felsefi tavrı açar.